STRES DŁUŻNIKA. JAK SOBIE POMÓC?

Jak psychologia opisuje mechanizmy psychologiczne osoby zadłużającej się, niewypłacalnej.

„Jak kupować teraz, a płacić mniej później”, „Darmowy Kredyt”. „Szybkie zakupy”, „Wygoda i bezpieczeństwo”, „Proste rozwiązania na nieplanowane wydatki”, „Niska rata”, „Decyzja w 15minut” – to tylko niektóre hasła, które przyciągają klienta do banku po zaciągnięcie pożyczki. A ostrożności i racjonalności w kwestii finansów nikt nas tak naprawdę nie uczy.

Konsumpcyjne społeczeństwo się rozrasta i nakręca spiralę pożyczania, zaciągania kredytów. Jedna pożyczka, druga, trzecia… i zobowiązania rosną. Perspektywa korzyści, które uzyskujemy poprzez zaspokojenie potrzeb posiadania, spełnienia marzeń, przesłania koszty, które są integralną częścią zobowiązań finansowych. Krótkowzroczność w tym temacie może doprowadzić do utraty kontroli nad płynnością finansową, a ta spowodować sytuację zadłużenia. Nie tylko „gorsze” decyzje finansowe mogą doprowadzić nas do bankructwa – wystarczy tylko splot niekorzystnych wydarzeń takich jak np.: utrata pracy, „wzrost franka” czy choroba i stajemy się dłużnikami. Bycie w sytuacji zadłużenia, perspektywa niewypłacalności, monity, komornicy – to sytuacja wybitnie stresogenna. Brak poczucia bezpieczeństwa, niemożność zaspakajania swoich potrzeb, nawet tych podstawowych, lęk o przyszłość budzą stan zagrożenia. Kiedy stan napięcia związany ze stresem utrzymuje się dłużej, to w widoczny sposób wpływa niekorzystanie na nasze zdrowie psychiczne i fizyczne.

Reakcje na stres mogą być różne. Bardzo częstym sposobem poradzenia sobie z sytuacją zadłużenia jest  ucieczka od problemu. Typowe zachowanie dłużnika może sprowadzać się do tego, iż unika on tematu związanego z zadłużeniem, nie odbiera telefonów z banku, nie odbiera poczty, ucina rozmowy na temat zaciągniętych zobowiązań itp.. Jest to sytuacja, w której osoba zadłużona nie chce widzieć problemu, a winę za zaistniałą sytuację przypisuje innym. Do problemów psychologicznych dłużnika zaliczyć możemy również depresję. W głowie dłużnika uruchamia się negatywne postrzeganie siebie: „Jestem bankrutem wszystko przegrałem, jak ja się pokażę żonie”, negatywne spostrzeganie przyszłości: „Nic już dobrego się nie wydarzy”, ezradność wobec tego, co się stało, niekiedy bezsilność: „Nic już nie poradzę”. To wszystko przyczynia się do coraz gorszego samopoczucia i stanów depresyjnych. Brak lepszej perspektywy przy niskiem poczuciu własnej wartości („Jestem nieudacznikiem”), porażki w próbach rozwiązania problemu, mogą w dość prosty sposób doprowadzić do syndromu wyuczonej bezradności. W psychologii wyuczona bezradność rozumiana jest jako zjawisko polegające na tym, iż człowiek przekonany jest, że bez względu na to, co by nie zrobił, to i tak nie wpłynie to na jego sytuację życiową. Taka postawa zamyka potencjalne możliwości na zmianę, rozwiązanie sytuacji zadłużenia. Stąd zasadna i bardzo pomocna staje się pomoc psychologiczna, terapeutyczna. Tym bardziej, że długi, stan zadłużenia to jedna z częstych przyczyn samobójstw.

 

Objawy, zachowania na podstawie, których można stwierdzić, że problem zadłużenia jest poważny i wymaga specjalistycznej pomocy:                                                                                                            

– Długi powodują problemy rodzinne, konflikty, kłamstwa.

– Długi powodują zaburzenia emocjonalne.

– Długi powodują zaburzenia snu.

– Długi powodują, że jedną pożyczką spłacam drugą.

– Długi uruchamiają mechanizm ucieczki, izolowania się od ludzi.

– Długi powodują sytuację napięcia, którą próbuję rozładować za pomocą alkoholu.

– Długi powodują poczucie osaczenia, bezsilności, rozpaczy, masz myśli samobójcze.

– Długi prowokują sytuację, kiedy zaczynam pracować ,”na czarno”, aby komornik nie zajął pensji.

– Długi powodują, że staram się wymyślić jakiś nierealny złoty interes albo wierzę, że wygram pieniądze np. w grach losowych.

 

Jak sobie pomóc?

Problemem dłużników interesuje się coraz to więcej specjalistów zainteresowanych pomaganiem w kwestii wychodzenia z zadłużenia (psycholodzy, psychoterapeuci, doradcy finansowi, firmy windykacyjne).

Co może zaproponować psycholog, psychoterapeuta?

– pracę w kierunku zmiany myślenia negatywnego,

– uruchomienia motywacji do zmiany,

– pracę nad umiejętnością radzenia sobie ze stresem,

– trening rozwiązywania problemów,

– w sytuacjach, kiedy pojawia się depresja, lęki – psychoterapię

Wyjście ze spirali zadłużenia, na pewno nie jest procesem łatwym. Przy kompleksowym działaniu (psychoterapia indywidualna, trening budżetowy, zawarcie ugód, dodatkowe zarobkowanie) można osiągnąć zadawalający cel. Psychoterapia jest niezbędna, kiedy zawodzą wszelkie mechanizmy radzenia sobie z negatywnymi emocjami, dysfunkcjonalnym myśleniem. Pozwala na przybliżenie perspektywy problemu i pokazanie impasów. Sytuacja zadłużeniowa dotyka nie tylko dłużnika, ale wpływa również na funkcjonowanie jego rodziny, na relacje w związku. To ważne, aby zadbać o siebie, bliskich, rodzinę.

Rewolucyjna zmiana dla frankowiczów. Wszystkie kredyty do przewalutowania?

Jakie wnioski płyną z najnowszego raportu Rzecznika Finansowego „Klauzule niedozwolone w umowach kredytów »walutowych«”. Pracownicy biura rzecznika przeanalizowali w nim skargi na tego typu kredyty i doszli do dość rewolucyjnych konkluzji.

– W naszym raporcie pokazujemy, że wiele z takich umów zawierała zapisy, które można uznać za abuzywne (nielegalne, niewiążące dla konsumentów – red.), a nawet nieważne. To oznacza, że nie wiążą kredytobiorców z mocy prawa. Dlatego banki powinny zwracać klientom część rat, które ci wpłacali na podstawie zapisów niezgodnych z prawem – mówi Aleksandra Wiktorow, rzecznik finansowy.

Read More

Co to są klauzule niedozwolone (klauzule abuzywne)

Klauzule niedozwolone (inaczej klauzule abuzywne) – są to postanowienia wzorców umów (np. regulaminów sklepów internetowych, ogólnych warunków umowy itp.), które kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób niezgodny z powszechnie obowiązującym prawem. O abuzywności danych postanowień przesądza to, iż kształtują one prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, a nadto taki układ praw i obowiązków powoduje rażące naruszenie jego interesów.

Read More

Ile komornik może zająć z konta bankowego? Wchodzą nowe limity

Dziś wchodzi w życie ważna zmiana prawa bankowego określająca nowy sposób ustalania wysokość kwot, jakie komornicy mogą zająć z rachunków bankowych. Dotychczasowy jeden nieodnawialny limit zastąpiony zostaje miesięczną kwotą wolną od zajęcia.

Kwotę wolną od zajęcia w przypadku konta w banku określają zapisy art. 54 Prawa bankowego, którego zmieniona treść właśnie wchodzi w życie.

Do tej pory, niezależnie, czy środki pieniężne znajdowały się na rachunkach oszczędnościowych, rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych, czy na rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych, dla jednej osoby, niezależnie od liczby posiadanych rachunków, wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego były środki do wysokości trzykrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Jest to wynagrodzenie ogłaszane co miesiąc przez Główny Urząd Statystyczny. Ostatnio limit zajęcia wynosił około 12 000 zł. Wszelkie wpływy na zajęte rachunki (lub rachunek) do tej kwoty były wolne od egzekucji, natomiast przewyższające tę kwotę – podlegały zajęciu. Był to limit jednorazowy i nieodnawialny, niezależny od liczby zawartych z bankami umów.

Read More

Forma prawna dla firmy – co wybrać

Prowadzenie firmy jest prawdziwym wyzwaniem. Przedsiębiorcy na co dzień wykazują się determinacją, zmagając się z trudnymi decyzjami. Jednak jedną z najistotniejszych kwestii muszą rozważyć jeszcze przed rozpoczęciem prowadzenia biznesu, a mianowicie to, jaką formę prawną wybrać. Podjęta decyzja wpłynie na koszty prowadzenia bieżącej działalności oraz sposób rozliczania się z fiskusem.

Read More

Postępowanie sanacyjne

Jednym z nowatorskich rozwiązań prawa restrukturyzacyjnego jest postępowanie sanacyjne. Umożliwia ono głęboką restrukturyzację zadłużonego przedsiębiorstwa, a po jej zakończeniu przyjęcie układu.

Restrukturyzacja realizowana jest przez zarządcę, który powołany jest przez sąd. Działaniom sanacyjnym towarzyszy niedopuszczalność egzekucji wobec dłużnika. Zakaz ten dotyczy zarówno wierzytelności sprzed, jak i po okresie wszczęcia postępowania sanacyjnego, wynikających z umów zawieranych przez zarządcę. Rozwiązanie to prowadzi do tego, że kontrahenci zarządcy, którym nie płaci, nie mogą dochodzić zaspokojenia z masy sanacyjnej. Jak jednak podkreślają autorzy projektu ustawy w jej uzasadnieniu, „tego typu regulacja nie ogranicza obowiązku spełnienia przez zarządcę świadczenia […]. W przypadku zaniechania w tym względzie, sędzia komisarz będzie mógł nakazać zarządcy określone zachowanie, a w ostateczności zasadne będzie skorzystanie ze środków dyscyplinujących.”

Read More

Klauzule abuzywne: co zrobić, gdy w umowie znajduje się niedozwolony zapis?

 

Często dopiero po podpisaniu kontraktu dowiadujemy się, że niektóre jego zapisy zawierają klauzule abuzywne. Dla kogo i w jakim stopniu są wiążące?

Jeżeli jeszcze przed momentem podpisania umowy zwrócimy uwagę przedsiębiorcy, że zawiera ona postanowienia niedozwolone, ten – biorąc pod uwagę możliwość nałożenia na niego kary – powinien zastosować się do naszych sugestii i je usunąć. Nie należy jednak zbyt często oczekiwać od firm opisanej wyżej reakcji. W większości przypadków zostaniemy postawieni pod ścianą i będziemy musieli dokonać wyboru: podpisujemy, albo szukamy sobie nowego kontrahenta. Na tym nie należy jednak kończyć walki o nasze prawa.

Read More

Frankowicze mogą wygrać, banki się mylą…

 

Po pierwsze, Podstawowym argumentem dla „frankowiczów” jest wadliwa konstrukcja umowy kredytowej w świetle przepisów prawa polskiego oraz wspólnotowego. Po pierwsze – banki jedynie w niewielkim zakresie posiadały otwarte dla nich linie kredytowe w CHF lub papiery wartościowe denominowane w CHF, co wynika z ich prospektów. Po drugie udostępniały kredytobiorcom kwotę w PLN, a zgodnie z prawem bankowym kredyt to właśnie udostępniona do dyspozycji kredytobiorcy określona kwota środków pieniężnych, a nie zarejestrowana na wirtualnym koncie kredytobiorcy kwota w walucie CHF, do którego kredytobiorca ma jedynie podgląd.

Read More

Czy zadłużenie przedsiębiorca może spłacić z kredytu zaciągniętego na ten cel?

Banki nie chętnie finansują takie przedsięwzięcia, z tego względu, iż są instytucjami nadzorowanymi przez KNF, a więc opierają swoją elastyczność względem klienta o konkretne skale jego wiarygodności wzg. banku. Biorą pod uwagę jego historię kredytową, na podstawie BIK. Jeśli w jej historii pojawiły się zdarzenia, które zaniżają zdolność kredytową, bank na podstawie negatywnej scali, scoringowej może odmówić jakiegokolwiek finansowania.

Read More

Wchodzą przepisy ograniczające swobodę firm pożyczkowych

Maksymalny limit pozaodsetkowych kosztów kredytu i odsetek naliczanych za nieterminową spłatę – to niektóre z nowych regulacji chroniących konsumentów, którzy korzystają z usług firm pożyczkowych. Zmiany wchodzą w życie w piątek 11 marca br.
articleImage: Wchodzą przepisy ograniczające swobodę firm pożyczkowych

11 marca 2016 roku wchodzą w życie przepisy ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, które wprowadzają istotne regulacje w tym zakresie, m.in. do ustawy o kredycie konsumenckim.

Zgodnie z nowymi przpisami, na całkowity koszt kredytu konsumenckiego składają się odsetki, których maksymalna wielkość wynosi dwukrotność stopy referencyjnej NBP powiększonej o 3,5 proc. (obecnie jest to 10 proc.) oraz pozaodsetkowe koszty kredytu. Dla dotychczas zawieranych pożyczek ich wartość nie była ograniczona, mogły więc wielokrotnie przewyższać naliczane odsetki.
Dla konsumentów, którzy zawrą umowę po tej dacie, maksymalna wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu będzie równała się sumie 25 proc. całkowitej kwoty kredytu i 30 proc. kwoty zmiennej, uzależnionej od okresu, na jaki zaciągnięta zostanie pożyczka. Ponadto, wszystkie pozaodsetkowe opłaty nie mogą przekroczyć 100 proc. całkowitej kwoty kredytu. Nowe przepisy nakładają także na przedsiębiorców obowiązek zwrotu konsumentowi wszelkich opłat w przypadku niewypłacenia kredytu – również w przypadku, gdy umowa kredytu nie została zawarta.

UOKiK: to potrzebne regulacje
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który stale monitoruje rynek kredytów konsumenckich, w ubiegłym roku wydał 34 decyzje dotyczące naruszenia zbiorowych interesów konsumentów przez firmy pożyczkowe. Uczestniczył też w pracach nad nowymi przepisami i inicjował wiele zmian, które przyczyniły się do zwiększenia poziomu ochrony konsumentów. Z doświadczenia Urzędu wynika bowiem, że przedsiębiorcy nie zawsze przestrzegają praw swoich klientów. Problemy dotyczą najczęściej wygórowanych opłat, które znacznie podnoszą koszty kredytu, jak i niewywiązywania się przedsiębiorców z obowiązków informacyjnych wobec konsumentów.

Wygórowane opłaty za windykację i odsetki karne 
Przykładem interwencji UOKiK w sprawie wygórowanych opłat za czynności windykacyjne może być niedawna decyzja, w której Urząd zakazał jednemu z przedsiębiorców posługiwania się w umowach postanowieniami, które uprawniały go do pobierania opłat nieodpowiadających rzeczywistym kosztom tych działań: Drugie wezwanie (…) 50 zł Trzecie wezwanie (…) 80 zł. Zdaniem UOKiK, opłaty za takie monity powinny odpowiadać kosztom rzeczywiście ponoszonym przez przedsiębiorcę – kosztom korespondencji przesyłanej pocztą tradycyjną czy monitu telefonicznego wg. stawek operatorów.
Urząd kwestionował też wzorce umowne, które dawały pożyczkodawcom możliwość pobierania wygórowanych opłat za zwłokę (np. w wysokości 20 zł za każdy dzień opóźnienia).

Umowa i obowiązki informacyjne 
Zgodnie z nowymi przpisami każdy pożyczkodawca ma obowiązek przekazywać konsumentom rzetelne, prawdziwe i pełne informacje m.in. o całkowitej kwocie do zapłaty, rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania (RRSO) i terminach spłaty. Wzór formularza informacyjnego i sposób prawidłowego wyliczenia RRSO określony jest w ustawie o kredycie konsumenckim.

 

Pożyczasz pieniądze – zanim podpiszesz, dokładnie przeczytaj umowę 

Zwróć uwagę na następujące elementy:
– jaka jest całkowita kwota do zapłaty i ile wynosi rzeczywista roczna stopa oprocentowania pożyczki (RRSO, czyli wyrażona procentowo w stosunku rocznym suma wszystkich kosztów do zapłaty),
– czy przedsiębiorca wymaga ustanowienia wysokiego zabezpieczenia pożyczki lub zastrzega sobie prawo do jego wyznaczenia w przyszłości,
– kredytodawca może żądać od konsumenta wystawienia weksla jako zabezpieczenia. Umożliwia on wydanie nakazu zapłaty bez rozprawy sądowej (skuteczne zgłoszenie zarzutu może jednak spowodować jej przeprowadzenie). Upewnij się, że nie naraża cię on na konieczność zapłacenia kwoty znacznie przekraczającej kwotę pożyczki. Weksel powinien też zawierać klauzulę „nie na zlecenie”, która chroni przed przeniesieniem praw z weksla na inną osobę.
– czy pojawiają się dodatkowe opłaty, np. za rozpatrzenie wniosku, za wydanie decyzji, prowizje, opłaty za wizyty przedstawiciela pożyczkodawcy w domu, ubezpieczenia – jeśli tak, to policz je i oceń, czy suma tych opłat nie podnosi nadmiernie kosztu pożyczki.

W razie wątpliwości, problemów – pamiętaj:
– nie podpisuj, jeśli nie rozumiesz. Jeżeli jakikolwiek fragment umowy budzi twoje wątpliwość, poproś o wyjaśnienie. Pytaj o szczegóły. Jeśli oferujący pożyczkę nie chce lub nie potrafi wyjaśnić ich zasad, lepiej zrezygnuj z takiej propozycji,
– ochronę konsumentów na rynku finansowym wzmacniają nowe przepisy, w szczególności nowelizacja ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (wchodzi w życie 17 kwietnia); 11 marca br. wchodzą w życie przepisy ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, które wprowadzają istotne regulacje, m.in. do ustawy o kredycie konsumenckim. Od 1 stycznia 2016 ustawa obowiązuje ponadto ustawa o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i Rzeczniku Finansowym.

Zbankrutowało już 2613 Polaków

Upadłość konsumencką w styczniu i lutym sądy ogłosiły dla 501 Polaków. To prawie tyle, ile było w całym pierwszym półroczu zeszłego roku – informuje „Puls Biznesu”.

Upadłość konsumencką w styczniu i lutym sądy ogłosiły dla 501 Polaków. To prawie tyle, ile było w całym pierwszym półroczu zeszłego roku – informuje „Puls Biznesu”.

 Upadłość konsumencka coraz częstsza

Foto: ShutterstockUpadłość konsumencka coraz częstsza
 
Read More